Mulićev rekord, zbirka drvorezbarskih proizvoda

Predmeti zbirke drvorezbarenih proizvoda poznatih kao Muzej “Mulićev record” smješteni su u nekoliko prostorija porodične kuće Zulejhe Vila, kćeri Ismaila Mulića, osnivača Muzeja, u ul.Varda u Konjicu.

Za Konjic se može reći da je jedino mjesto u jugoistočnoj regiji u kojem je razvijeno i njeguje se drvorezbarstvo. Vještinu drvorezbarenja u konjički kraj sa sobom su donijeli doseljeni zemljoradnici - drvorezbari iz Hercegovine. Centar naivnih drvorezbara su bila sela Grušča, Ribari, Čičevo i Bijela.

Međutim, organizovane prodaje nije bilo. Period austrougarske uprave donio je brojne promjene u društvu. Zbog sve veće potražnje “evropske robe”, pojedini esnafi, odnosno zanati počeli su da propadaju. U cilju spašavanja pojedinih zanata, austrougarska vlast je 1885.godine osnovala u Sarajevu Zemaljsku radionicu za umjetne zanate.

Radionica je ujedno bila i škola u kojoj je redovno obrazovanje trajalo četiri godine. Ilija Arapović iz sela Donja Bijela kod Konjica je prvi drvorezbar koji je završio kurs u Sarajevu i vratio se u Konjic, nakon čega su mnogi konjičani pohađali školu ili kurseve. Dolaskom Ivana Ramljaka, izvanrednog poznavaoca stolarstva i drvorezbarstva, u Konjic 1906.godine otpočelo je zlatno doba konjičkog drvorezbarstva.

Prvu drvorezbarsku radionicu u Konjicu otvorio je Iso Anadolac 1907.godine, Sulejman Hadžizukić, zatim Ivan Ramljak, Pero Lugarić, Mirko Doder, a prve nastupe na međunarodnim izložbama imali su Ilija Arapović 1896. u Briselu, Ilija Logarić, Mato Azinović i dr. U periodu 1918-1941.godine u konjičkom kraju bilo je registrovano 34 drvorezbarskih radionica.

Upravo je ova generacija školovanih stolara kasnije bila nosilac konjičkog drvorezbarstva. “Mulićev Rekord” osnovao je Ismail Mulić 1929.godine. Rođen je u Konjicu 1907.godine. Poslije osnovne škole pohađao je Trgovačku školu u Sarajevu, ali je u završnom razredu, poslije teške bolesti, ostao bez sluha zbog čega je morao napustiti školu. Obzirom da je bio nadaren za umjetnost počeo se baviti slikanjem kod akademskog skulptora Srećka Domića. Kasnije je završio dvrorezbarski zanat kod Sulejmana Hadžizukića i 1929.godine je otvorio samostalnu drvorezbarsku radionicu. Svojim radom je izvršio prekretnicu u dotadašnjem načinu poslovanja. Kreirao je nove proizvode, stvarao do tada nepoznati asortiman novih proizvoda za sve prostorije u stanu i zvaničnim prostorijama. Radove je izvodio prema sopstvenim nacrtima i dizajnu. Izlagao je svoje radove i bio nagrađivan na mnogim sajmovima i izložbama u zemlji i inostranstvu. Radeći na unapređenju proizvodnje Ismail Mulić je u svoju radionicu 1936.godine uveo mašine za obradu drveta.

Za izradu rezbarenih predmeta korišćeno je isključivo drvo iz konjičkog kraja. Najčešće je to bilo drvo nekih voćaka kao: orahovo drvo, kruškovo, trešnjino, jabukovo i dudovo, ali i drvo javora, jasena, brijesta, hrasta i bukve. Metoda rezbarenja kod konjičkog drvorezbarstva je veoma zanimljiva i rijetko se primjenjivala u drugim krajevima. (koriste dlijeta bez drške za nasijecanje i dlijeta sa drškom za kopanje). Upotrebom obe vrste dlijeta postiže se reljef. 1955.godine prizemlje svoje kuće Ismail Mulić je pretvorio u muzej, odnosno učinio ga dostupnim javnosti, što je ostalo do danas.

Od Drugog svjetskog rata sa njim radi Anđelko Stanić, izvrstan stručnjak i nadaren drvorezbar, koji je nakon Mulićeve smrti 1978.godine nastavio voditi njegovu radionicu koja se nalazi uz Muzej. Muzej je u originalnoj postavi raspoređenih proizvoda rukotvorina i namještaja u 6 soba, a od 1993. godine ova radnja se vodi na Mulićevom unuku Vila Sejfudinu-Seji. Kuća-muzej jedinstvena je po sadržaju eksponata i načinu rada u drvetu, površine 1600 kvadratnih metara i ušla je u katalog UNESCO-a sa njenim sadržajem.

Pokretno dobro-zbirka drvorezbarskih proizvoda poznata kao “Mulićev record” u Konjicu proglašena je nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine u martu 2006.godine i čine ga 63 predmeta (ugaoni viseći ormarići, sećije, škrabije, stolovi, peškuni, stolice, ugaone vitrine za knjige, vitrine, škrinje-sehare, police za cvijeće, musandere, lusteri, vrata).